در سردر ورودی ارگ کریم خانی، مجلس کاشی‌کاری زیبایی نقش بسته است که رستم را در نبرد با دیو سپید نشان می‌دهد. درون ارگ نیز با کاشی‌کاری‌های زیبای دیگری که نقش خدمتکاران دوران زندیه و طرز لباس آن‌ها را می‌نمایاند تزیین شده است. خدمتکارانی با دستار و عمامه و ظروف پر از میوه‌ای که در دست دارند.
در فصل سوم سووشون از ارگ کریم‌خانی نام برده می‌شود. زری پا به پای خدیجه کلفتشان و عمه خانم خرما لای نان گذاشته و حالا از پشت پنجره صدای عمه خانم را می‌شنود که با طبق‌کش‌ها هم‌صحبت شده است. “طبق کش اولی که مخاطب بود جواب داد کجا باید بروم؟ عمه خانم گفت: “ارگ کریم خانی ـ دوساقخانه”†(31)
از ارگ کریم خانی چند سالی به عنوان زندان شهربانی استفاده می‌شد. گویا در سووشون با همین دوره سروکار داریم. زری در حرف‌هایش با عزت‌الدولـه صریحاً به این نکته اشاره می‌کند و می‌گوید که خوراکی‌های نذری را که هر هفته برای زندانیان می‌برد، در زندان زنان خود بین زن‌ها تقسیم می‌کند اما خوراکی مردهای زندانی را به زندان کریم خانی می‌برد و به دفتر زندان تحویل می‌دهد.
(163)
4ـ خانه‌ی عزت الدولـه:از دیگر بناهای تاریخی سووشون خانه‌ی عزت‌الدولـه است که “واقعاً از دیدنی‌های شهر بود و محال بود خارجی مهمی به شهر بیاید و به تماشای آن خانه نرود”(159) خانه‌ای که بچه‌های مدرسه‌ای را برای گردش علمی و دیدار بناهای تاریخی، به آن‌جا می‌برند. خانه‌ای زیبا و با شکوه که هرچند به نظر نمی‌آید خانه‌ای معین باشد اما می‌تواند نمونه‌ای از خانه‌های قدیمی اشراف زادگان شیراز باشد که تخیلات راوی در ترسیم آن دخالت داشته است.
خانه‌ای منقش به نقوش سنتی که سربنیه‌ی حمام آن تا نیمه مرمر سفید بود و روی نیمه‌ی دیگر حتی سقف نقاشی شده بود و در اتاق ارسی “سرتاسر سقف با تصویرهای سر یک زن و یک مرد در کنار هم نقاشی شده بود.”(159) و روی دیوارهایش صحنه‌ای از داستان شیرین تصویر شده بود که لخت کنار چشمه‌ای نشسته بود و گیس بلند سیاهش را شانه می‌کشید و خسرو که کلاه خسروانی بر سر و سبیل پرپشت داشت و سوار اسب بود و پرده‌ی پا در هوایی او را از شیرین جدا می‌کرد.(160)

کنار حمام زورخانه‌ای بود که نقش رستم را با ریش دو شاخش بر دیوارهای آن کشیده بودند که ببر بیان بر تن داشت و اکوان دیو را کشته و پوست کنده بود.(161)
معماری خانه‌ی عزت‌الدولـه به عنوان سنتی رو به زوال با لحنی حسرت‌بار وصف می‌شود. عزت‌الدولـه از آخرین نسل‌هایی است که در خانه‌ای با چنین معماری و سنتی می‌زیسته‌اند. نسل پس از او این خانه‌ها را به چشم موزه و آثار باستانی می‌نگرند که در خوش‌بینانه‌ترین حالت باید از آن‌ها محافظت شود تا به عنوان میراث فرهنگی به نسل‌های بعدی منتقل شوند.
5ـ آب‌انبار وکیل: از بناهایی که در زمان فرمانروایی کریم‌خان زند ساخته شده است، یکی آب‌انبار وکیل است. کریم‌خان در بیرون از شهر شیراز آن روزگار و جایی که امروز بازار وکیل و موزه‌ی پارس و ارگ قرار گرفته است، طرح بناهای مفصل و عظیمی را ریخت و در جوار کاخ مجلل سلطنتی خود، ساختمان یک مسجد جامع بزرگ و بازار و حمام و آب‌انبار و دارالحکومه و کاروان‌سرا و.‌.. را بنا نهاد که تا سال 1300 به همان شکل بر جای مانده بودند اما از آن پس به ادارات پست و تلگراف و تلفن و کتابخانه‌ی ملی و بانک و.‌.. تبدیل شدند. تنها مسجد و بازار و آب انبارها به شکل قدیم خود باقی ماندند8 که همگی با نام وکیل خوانده می‌شوند. آب انبار محفظه‌ی سر پوشیده‌ای در زیر زمین است که در آن آب خوشگوار و پاک ذخیره می‌کنند و در قدیم عمده‌ی نیاز آب مردم از آن‌ها برآورده می‌شد. از همین رو وقتی در سووشون بیماری تیفوس شیوع پیدا می‌کند مردم دلیل آن را ناپاکی آب‌انبار وکیل می‌دانند و می‌پندارند قشون خارجی نطفه‌ی این بیماری را در این آب انبار ریخته و آن‌ها را مسموم کرده است.(31)

ج. باغ‌ها و تفریح‌گاه‌ها: شیراز از دیرباز به باغ‌های بزرگ و زیبایش زبان‌زد بوده است. با “وضع بی‌مثال” و آب و هوای معتدل و آفتاب شیراز چنین باغ‌هایی چندان مایه‌ی شگفتی نیست. هرچند در سال‌های اخیر و با تحولات و تغییراتی که دامن‌گیر شیراز شده است بسیاری از این باغ‌ها از میان رفته و جز نامی از آن‌ها نمانده است.
از آن سموم که از طرف بوستان بگذشت
عجب که رنگ گلی هست و بوی نسترنی

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید


پاسخ دهید